Dzięcielewski Włodzimierz Jan „Jeleń", „Jaksa"

Naroźił so 30. I 1907 we Fajsławicach, pow. Krasnystaw, syn Adama a Marii. Nan dźěłaše jako gorzelany.

Skónči Powšitkomnu šulu w Wołkowysku w 1924. W lětach 1924–1929 chodźeše do Humanistiskeho gymnazija w Kobryniu, hdźež zda maturu.

W lětach 1929–1931 skónči SPR pěchoty w Ostrowi Mazowieckej, dóstawajo stopnj ppor. 15. VIII 1931. W tym samym lěće přidźěleny do 61. pp w Bydgoszczy jako nawoda plutonu. W 1933 awansowany na por. W lětach 1936–1938 słužeše we Šuli podchorążych w Bydgoszczy jako instruktor PW a WF; wottam wróći so do mačerneho 61. pp.

W rjadach tuteje jednotki (kotraž wopřiješe so we składźe 15. DP) wobdźěluje so na septembrowej kampaniji. 4. XI 1939 awansowany na kpt. 17. IX bu raneny w nohu, a 25. IX dosta so do němskeho jatkowstwa. Wzaty do špitala w Sochaczewje, nawjazuje tam kontakt z wosobami zwjazanymi z konspiratiwnej strukturu twarjenej přez mjr. Henryka Dobrzańskeho („Hubal", woprawdźe „Hubala"). 30. I 1940 ćeknje ze špitala, spočatnje do Waršawy. Po dóstanju so do Lasów Koneckich wot III 1940 přewzaje słužbu w strukturje mjr. Hubala, přiwzajo ps. „Jeleń". Wobdźěluje so na bitwje pod Wysotą (III 1940, po swójskej rělacy). Najskerje wukonjowaše funkciju w twarjenej přez mjr. Dobrzańskeho konspiratiwnej strukturje na pozemku pow. Włoszczowa, stajnje přebywajo tehdy we jsy Słupia w tutym wokrjesu.

W VIII 1940 podporjadkuje so ZWZ. Mjenowany komandantom wokrjesa Włoszczowa ZWZ, wukonjuje tutu funkciju w času VIII–X 1940, dale wužiwajo pseudonym „Jeleń". Hačrunjež njeje pomjenowany w žórłowej dźěle M. Tarchalskeho wo wokrjesu AK Włoszczowa, ale awtor tutón wopomni wulke chyby w eksistujacych žórłach wo tym wokrjesu před 1942. To móže wujasnić jeho njepřitomnosć mjez pomjenowanymi tam komandantami wokrjesa.

Wot 15. XI 1940 bydli w Radomju, wukonjujo w komandźe wokrjesa radomsko-kieleckeho ZWZ-AK („Jodła") funkciju šefa operatiwno-wukubłowanskeho wotrjada. Wužiwa pseudonym „Jaksa". Wobdźěluje so na bitwje pod Kuterami (IV 1942). W jednym ze žiwjenjopisow podawa informaciju wo mjenowanju jeho mjr. přez KG AK w dnju 15. VIII 1942 (eksistuje tež notarialne wupowědźenje 2 b. oficerjow ZWZ-AK z 1945), ale chybja informacije wo tym w oficielnych wojskowych dokumentach. Dnja 7. IX 1942 bu zajaty přez Gestapo w Radomju, a po 3-měsačnym ćežkim přepytowanju pósłany do Auschwitza (Oświęcim) jako jastwowe čisło 79294 abo 72294. Po tym bu přewjezeny do lěhwow w Gross-Rosen, Sachsenhausen a Buchenwald.

W lěhwje zezna so z Bogusławom Stępińskim, kotryž přeswědči jeho wo zadružnych idejach. Zawěsće tež wobkedźbowanje zadźerženja někotrych duchownych w lěhwach (wo čimž rěčeše swójbje) wpływowaše na jeho rozsud přetorhnyć z katolicizmom.

Wróći so do kraja lěćo 1945. Wo septembrje 1945 zaregistrowa so w RKU Bydgošć. W XII 1945 wosydli so w Šćećinje, přewzajo (wot II 1946) dźěło we Měšćanskim zarjadnistwje. Bě rozpracowany přez tamniše UB jako „andersowiec". Jeho mjeno přechadźa tež w materialach přepytowanja přećiwo Janej Stachnjukej a druhim, ale chybja konkretne informacije wo jeho zadružnym skutkowanju.

W 1946 zastupi do PPS, přechadźejo po jeje likwidaciji w 1948 do PZPR.

W 1952 bu wupokazany ze PZPR jako bywši předwójnski oficer a čłon ZWZ. Wokrjesna komisija registracijno-werifikaciska MON w IV 1952 werifikowaše jeho stopnj na por. rez. (njepřipóznajo tym samym jeho „septembrowy" awans). W wudaćim posudku komisija wupraja: „Čłowjek njespěšny. Přiwzał so do nětčejšich wuměnjenjow za chlěb. Na dowěru njezaslužuje." Móžno, zo tutón posudk so wobdźěli tež na rozsudźenju GWKL ze 17. X 1952, zo je dospołnje njeschopny k wójskowej słužbje, njewotwisnje wot jeho woprawdźiteho strowotneho stawa. (Měješe dźělnu njemóc nohi, kotraž bě sćěh rany z 1939.)

W 1956 wróćichu jemu čłonstwo w PZPR. Do smjerće dźěłaše na nawodnych městnach we šćećinskich twarskich předewzaćach, posledni jako předsyda ZZ we Nadodrzańskim předewzaću industrijoweho twarstwa.

Bě čłonom PTTK, PZBS, PZF, PZWS, PZLA, SAiW, TPPR, ZBoWiD.

Chybja informacije wo pospytach kontakta ze zadružnej wokolinu po 1956. Chybja informacije wo jeho wosobinskim přirunanju k zadružnemu hibanju w tutym času.

Zemrě 13. IX 1969 w Šćećinje, pochowany na Centralnym pohrjebnišću.

Mandźelski z Jadwigu rodź. Jacynicz, dentistku. Dźowka Grażyna (naroźena 23. I 1948) I voto Wielgoszewska.

Žórła

CAW AP 111332.

IPN 00231/153 t. 1, k. 1–30 (Informacja o „Zadrudze", z 21. IV 1950).

Dzięcielewski W. Życiorys, bjez datuma m. (najskerje Šćećin po 1946), kserokopija w zběrkach awtora.

Kserokopije legitymacijow — w zběrkach awtora.

Borzobohaty W. Jodła. Okręg Radomsko-Kielecki ZWZ-AK 1939–1945, Warszawa 1984 (tam zmylnje jako „Dzięgielewski Janusz", ale ze prawym pseudonymom a funkciju).

Tarchalski M. Na ścieżkach małej wojny, Poznań 1994.

Informacije Piotra Fronczaka (přiswakowy, Waršawa) a Grażyny Wielgoszewskeje (dźowka, Šćećin).

List Zbigniewa Wielgoszewskeho (zećo) k awtorowi z dnja 3. XI 2010.