Grzanka Józef „Warcisław"

Grzanka Józef, naroźił so 10. III 1912 w Ujmje Wjelkej, pow. nieszawski, syn Józefa a Zofii z Więckowskich. Skónči Gymnazij im. M. Kopernika w Toruniu w 1933. Studowaše prawo na UW.

Skónči kurs podchorążych w 67. pp w 1934. Mjenowany ppor. w 1936, přidźěl do 63. pp.

Na zwučenja w rezerwje powołany w 1935 a 1937 do 63. pp w Toruniu. Dosta po nich jara dobry posudk přełožnikow.

Wukonjowaše sportowsce padochronowe skoki, bě instruktorom skokow a sane-letyšćowarjom. Bydleše we Waršawje, dźěłaše dorywnje w słužbje PAP.

W 1936 zezna so z Janom Stachnjukom, twórcom a ideologom wokoliny „Zadrugi". Zastupi hromadźe ze staršim bratrom (Stanisławom) do tuteje skupiny a bě wudawatelom a wotpowědny redaktorom časopisa „Zadruga" (1937–1939). Wužiwaše zadružne mjeno „Warcisław". W 1939 wobwinjeny z art. 172 KK a art. 173 KK (blužnjenje, wobwinjenje wopři předruk nastawka Markusa Eli Ravage a zjawne solidarizowanje so z nim). Proces njezakónči so dla wuńdźenja wójny.

We septembrje 1939 spočatnje njemobilizowany. Posledni raz widźany bu 10. IX w Krzemieńcu, hdźež pospytowaše dobrowólnje dosta so do někakoće wojskoweje jednotki. Hdy njewuda so to w měscowym P. K. U., wopušći Krzemieniec ze zamysłom přizjewjenja so do druheje jednotki.

W njeznatych wokolnosćach dosta so do sowjetskeho jatkowstwa. Přebywaše w lěhwje w Kozielsku. Zamordowany w Katyniu w aprylu 1940. Spóznaty při ekshumaciji w 1943 — nr. AM 3140.

Žórła

Amtliches Material zum Massenmord von Katyn, Berlin 1943.

Katyń. Księga Cmentarna…

(J. S. R.) [J. Snitko-Rzeszut] Józef Grzanka, „Wojskowy Przegląd Historyczny" 2/1993, s. 352.

Tucholski J. Mord w Katyniu, Warszawa 1991.

Wacyk A. Jan Stachniuk. 1905–1963. Życie i dzieło, Wrocław 1974, mps powj. (na prawach rukopisa, originał w zběrkach BUJ).

(c) Towarstwo za tradiciju a kulturu "Niklot"